RILCA ร่วมเครือข่ายพิพิธภัณฑ์ เปิดมุมมองเบื้องหลังการทำงานวิจัยและออกแบบนิทรรศการ “ความตาย”

สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย (RILCA) โดย พิพิธภัณฑ์มานุษยวิทยาวัฒนธรรม ร่วมกับ พิพิธภัณฑ์บ้านกอร์กาส และเครือพิพิธภัณฑ์มหาวิทยาลัยอลาบามา สหรัฐอเมริกา จัดเสวนาวิชาการออนไลน์ในหัวข้อ “Behind the Scenes of Mortuary Exhibitions: Research-Based Curation, Language, and Lived Beliefs” โดยได้รับเกียรติจาก รองศาสตราจารย์ ดร.นภเรณู สัจจรักษ์ ธีระฐิติ รองอธิการบดีฝ่ายวิเทศสัมพันธ์และสภามหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นประธานกล่าวเปิดงาน และ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พธู คูศรีพิทักษ์ จาก iCulture และพิพิธภัณฑ์มานุษยวิทยาวัฒนธรรม สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย กล่าวต้อนรับผู้เข้าร่วมงานในวันที่ 30 มกราคม 2569 ผ่านระบบออนไลน์ Zoom

การเสวนาครั้งนี้ไม่เพียงเป็นเวทีแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านการวิจัยและการออกแบบนิทรรศการ แต่ยังชวนผู้เข้าร่วมมองลึกไปถึงคำถามสำคัญว่า พิพิธภัณฑ์ควรเล่าเรื่องความตายอย่างไร และ ขอบเขตของจริยธรรมในการจัดแสดงอยู่ตรงไหน เมื่อความตายไม่ใช่เพียงวัตถุจัดแสดง หากแต่เกี่ยวข้องกับความเชื่อ ความรู้สึก และประสบการณ์ชีวิตของผู้คนในแต่ละสังคม โดยการเสวนาได้รับเกียรติจากวิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิจากทั้งในและต่างประเทศ ได้แก่

• Sonya Harwood-Johnson จากพิพิธภัณฑ์บ้านกอร์กาส มหาวิทยาลัยอลาบามา
• ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พธู คูศรีพิทักษ์ จาก iCulture และพิพิธภัณฑ์มานุษยวิทยาวัฒนธรรม สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลัยมหิดล
• ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ปัทมา พัฒน์พงษ์ จาก iCulture สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลัยมหิดล

ภายในการเสวนาวิทยากรทั้ง 3 ท่านได้ร่วมถ่ายทอด “เบื้องหลัง” การทำงานจริงของนิทรรศการ ตั้งแต่กระบวนการวิจัยภาคสนาม การคัดเลือกและเรียบเรียงเนื้อหา การใช้ภาษาในการสื่อสาร ไปจนถึงการตัดสินใจเชิงจริยธรรมในการนำเสนอเรื่องความตาย พิธีกรรมศพ และความทรงจำของผู้ล่วงลับ ผ่านกรอบการศึกษาทางประวัติศาสตร์ ภาษา และชาติพันธุ์วรรณนาในบริบทวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน โดยหนึ่งในกรณีศึกษาที่นำมาอภิปรายคือ เรื่องเล่าหลังความตายของชาวไทยทรงดำ ซึ่งมาจากข้อมูลภาคสนามด้านวัฒนธรรมที่ทีม iCulture ทำงานร่วมกับชุมชนในจังหวัดเพชรบุรี ควบคู่กับข้อมูลด้านภาษาศาสตร์จากจังหวัดนครปฐม และได้รับความอนุเคราะห์และตรวจสอบข้อมูลจาก อาจารย์ปานถนอม คงยิ้มละมัย ผู้ก่อตั้งพิพิธภัณฑ์ปานถนอม เพื่อให้การนำเสนอสะท้อนความถูกต้อง เคารพต่อความเชื่อ และเสียงของชุมชนเจ้าของวัฒนธรรมอย่างแท้จริง

การเสวนาได้รับความสนใจจากนักศึกษา นักพิพิธภัณฑ์ นักวิจัย และผู้สนใจด้านพิพิธภัณฑ์และมรดกวัฒนธรรมจากหลากหลายสาขา สะท้อนให้เห็นถึงบทบาทสำคัญของงานวิจัยและจริยธรรมในการถ่ายทอดเรื่อง “ความตาย” ผ่านนิทรรศการร่วมสมัย พร้อมเปิดมุมมองใหม่ของการเรียนรู้ข้ามวัฒนธรรมบนเวทีนานาชาติอย่างมีความหมาย

RILCA Hosts International Seminar on the Research and Ethics Behind Mortuary Exhibitions

The Research Institute for Languages and Cultures of Asia (RILCA), through the Cultural Anthropology Museum, in collaboration with the Gorgas House Museum and the University of Alabama Museums Network, USA, organized an online seminar titled “Behind the Scenes of Mortuary Exhibitions: Research-Based Curation, Language, and Lived Beliefs” on January 30, 2026, via Zoom.

The seminar explored research-based curation and ethical considerations in presenting death-related exhibitions, featuring speakers from Thailand and the United States and attracting participants from diverse academic and museum communities.